Нима учун одамлар сиёсатчи бўлиб кетишди?

Совет даврида оддий одамлар ва ҳукумат амалдорлари сиёсат билан ҳеч қандай иши йўқ эди. Ички ва ташқи сиёсатни фақат юқори мартабали амалдорлар ҳал қилар эди. Одамлар ким ва нима учун келганига аҳамият беришмас эди. Маданият, адабиёт ва санъат намояндалари давлат амалдорларидан кўра кўпроқ машҳур эдилар. Меҳнат қаҳрамонлари халққа ўрнак бўлар эдилар. Савол нима учун. Совет Иттифоқининг асосий шиорларидан бири: «Ҳеч бир Совет фуқароси ўз ишини йўқотмайди». Дарҳақиқат, ишсизлик муаммоси 15 давлатдан иборат иттифоқда деярли мавжуд эмас эди. Муайян дастурлар, заводлар, колхозлар ва совхозлар аниқ белгиланган талабларга эга эди. Энг муҳими, ҳар бир ишчининг, ҳар бир давлат амалдорининг, чўпоннинг, отлиқнинг ва барча совет фуқароларининг ойлик маоши унга барқарор ва яхши ҳаёт кечиришга имкон берар эди. Хулоса қилиб айтганда, ҳар бир совет фуқароси банд эди ва шу билан бирга унинг шахсий оилавий молия борасида ҳеч қандай ташвиш йўқ эди. Совет фуқароларининг сиёсатдан четда қолишининг асосий сабаби шу эди. Шу билан бирга, Совет ҳукумати жамиятни маънавий қашшоқлашишини олдини олди. Адабиёт, маданият ва санъат намояндалари Совет ҳукуматининг ушбу соҳадаги энг яхши аскарлари эди. Шоир ва ёзувчиларнинг янги китоблари олис тоғли ҳудудларга етиб борар эди. Ҳатто улар билан учрашувлар ташкил қилинган. Театр ходимлари ва халқ қўшиқчилари колхоз ва совхозларни айланиб чиқишар эди. Бундай тадбирлар нафақат оддий одамларни озиқ-овқат билан таъминлабгина қолмай, балки уларни маънавий озуқа билан ҳам таъминлаган. Ўша пайтдаги ёшлар: «Келажакда ким бўласиз?» десангиз, уларнинг жавоблари оддий эди: «Мен космонавт бўламан», «Мен ҳайдовчи бўламан», «Мен ёзувчи бўламан», «Мен ўқитувчи бўламан». Ҳозиргидек: «Мен депутат бўламан», «Мен вазир бўламан», «Мен президент бўламан» деган жавоблар бўлмаган. Шунинг учун, ўша пайтда болаларни меҳнатга ва тўғри тарбияга ўргатиш ижобий йўлга қўйилган эди. Демак у давр меҳнатсеварлик самара беришини тўғри тушунтирди.

СССР таркибига кирган бошқа республикаларни бир четга суриб, мустақил Қирғизистонимизнинг ҳозирги ҳолатига назар ташлаймиз. Ҳатто бошланғич синф ўқувчилари ҳам сиёсат ҳақида гапиришмоқда. Икки бош учрашадиган бўлса сиёсат. Базмда нутқ сўзлари ҳам сиёсий. Нима учун? Биринчи муаммо ишсизлик, иккинчи муаммо маънавий очлик. Мустақиллигимиздан бери ўттиз йил ўтди. Аммо, шу кунгача биз бирон бир йирик завод ёки фабрикани ўзимиз бунёд этмаганмиз ёки фойдаланмаганмиз. Кўп маҳсулотни ўзимиз ишлаб чиқаришимиз мумкин. Масалан, давлатнинг катта поябзал фабрикасини бошқариши учун катта имконият бор. Пояфзал учун чарм ҳам бизнинг қўлимизда. Қирғизистонда ишлаб чиқарилган кийимлар ҳозирда Россия ва Қозоғистон бозорлари ва дўконларида яхши сотилмоқда. Ҳукумат уни кенгайтириш ва уни Қирғизистон брендига айлантириш имкониятидан фойдаланмаган. Қирғизистон – дарё бошида жойлашган мамлакат. Бироқ, сув етишмаслиги сабабли кўплаб экин майдонларимизда экинлар экилмай қолмоқда. Мамлакатимизнинг барча ҳудудларида каналлар орқали экин майдонларини сув билан таъминлаш ва қишлоқ хўжалиги соҳасини тезда юқори даражага кўтариш имкониятимиз мавжуд. Гўшт ва сут маҳсулотларини чет элларга экспорт қилиш бўйича пухта иш олиб борилмаяпти. Биз бунга қодир мамлакатмиз. Биз яширин манбаларга тегмасдан, аниқ устунликларимиздан фойдаланиб, ишсизликни бутунлай йўқ қила оламиз. Бизга фақат тўғри йўлни кўрсатадиган раҳбар керак. Ишсизлик йўқ қилинади, ишсизлар йўқ бўлиб кетади. Ҳаётидан норози бўлганлар, агар уларга етарли маош тўланса, йўқ бўлиб кетади. Натижада, оддий одамлар сиёсатдан узоқлашадилар. Ва, албатта, аҳолини маънавий озиқлантириш учун давлат адабиёт, маданият ва санъат ҳақида ғамхўрлик қилиши керак.

 

Сағинбек Сатикеев

Aлоқадор хабарлар

Изоҳ