Норин троллейбус қатнайдиган дунёдаги энг кичик шаҳарлардан биридир

«Норин шаҳри» – Қирғизистондаги шаҳар, Норин тумани ва Норин вилоятининг маъмурий маркази. Аҳолиси – 40 049 киши (2017). Шаҳарнинг майдони 40,5 км ни ташкил этади.

 

Тоғ тизмасининг этагидаги Норин ҳавзасида,  денгиз сатҳидан 2000 м баландликдаги Норин дарёси бўйида, Бишкек-Тўруғарт автомагистрали кесишмасида жойлашган. Шаҳардан 180 км шимолда, Иссиқкўл бўйида, Балиқчи темир йўл станцияси жойлашиб, Нориндан жануброқда чегара жойлашган Тўруғарт чегара пунктидан Хитойгача 186 км оралиқни ташкил қилади.

Иқлими кескин континентал, қиши деярли қорсиз ва ёзи нисбатан салқин. Июль ойининг ўртача ҳарорати +15 дан +30 даражагача, январда -15 дан -18 даражагача. Йиллик ёғингарчилик миқдори 200 дан 300 мм гача.

 

Норин тарихи.

Аксарият Ўрта Осиё шаҳарлари сингари, Норин ҳам Шарқий Туркистондан (Қашқар) Марказий Осиёга савдо йўлларини кучайтириш учун пайдо бўлган. 19-асрнинг ўрталарига қадар бу ерда бундай шаҳар бўлмаган. 1868 йилда Россия империяси Ўрта Осиёни босиб олганидан сўнг бу ерда рус гарнизони жойлаштирилган ва шаҳар қурилиши бошланган. 1917-йилдаги октябрь инқилобидан сўнг Норин Қизил Армия назорати остига ўтди, аммо 1920-йилда Совет қўшинлари ва оқ гвардия ўртасида тўқнашув юз берди. Қонли урушдан кейин бу ерда Совет ҳокимияти ўрнатилди.

1927 йили Норин ўша пайтда ташкил этилган Норин вилоятининг маъмурий марказига айланди. Шаҳар номининг этимологияси тўлиқ ўрганилмаган. Умуман, Норин / ноорин Марказий Осиёда от гўштидан таом деган сўзни англатади. Эҳтимол, бу ерда норин  энг яхши тайёрланган бўлиши мумкин, чунки от Қирғизистон миллий ошхонасининг асосий таркибий қисмларидан биридир. Эҳтимол, шаҳарнинг номи мўғуллар қуёшли ёки хитойликлар тор деган айтилиши бўйича қирғизистонликларнинг Норинига ўхшаши билан боғлиқдир.

Бугунги кунда «Норин шаҳри» Норин эркин иқтисодий зонасида жойлашиб, Норин вилоятининг маданий ва маъмурий маркази ҳисобланади. Ҳудди шу ерда давлат, хусусий ва жамоат ташкилотларининг шаҳар ва вилоят бўйсунишидаги бош қароргоҳлари, Қирғизистон ташқи ишлар вазирининг консуллик бошқармаси, Тўруғарт божхона бошқармаси жойлашган.

Асосий диққатга сазовор жойлари, Норин ва унга қўшни ҳудудлар ажойиб сайёҳлик салоҳиятига эга. Ҳудуднинг 70 фоизини тоғли, чиройли ва манзарали довонлар ташкил этганлиги сабабли, бўронли тоғ дарёлари, чуқур ғорлар, қор ва абадий музликлар, ҳайратланарли кўллар ва шаршаралар, шунингдек маҳаллий маданият- ушбу масканнинг ўзига хос тароватига айланган.

Норин Тянь-Шань тоғлари бўйлаб сайёҳлик йўналишининг бошланиши бўлади. Бу жойда чўққиларга кўплаб кунлик пиёда ва отлиқ экспедициялар, Марко Поло архарлари ва тоғ эчкиларига ов саёҳатлари юргизилади (ҳозирда номаълум). Норин экотуризмни севувчилар учун ҳақиқий жаннатдир.

Эҳтимол, Норин дарёси соҳиллари эртаклардагидек ажойиб манзаралари шаҳарнинг асосий сайёҳлик жойидир. Текисликларда у тинч ва сокин оқади, тоғларда эса ҳар хил шаклларда оқади. Барча томонга ўзининг баланд овозини эшиттириб, оппоқ кўпикли оқими билан тоғ бурчагидан жуда тез оқади. Дарё ҳар доим адреналинга чанқоқ бўлган танага жуда ёқимли бўлиши мумкин.  Мамлакатнинг турли жойларидан чет ўлкалардан экстремалларни ушбу мураккабликдаги рафтинг тоифаларини ўзига жалб қилмоқда. Сувнинг кўпайиш даври апрелдан ноябргача, сатҳининг ўзгариши мавсумга боғлиқ. Мутахассислар рафтинг амалиётчиларига август ва сентябрь ойлари охирида энг барқарор сувда машқ қилишни тавсия этадилар.

 

Транспорт.

1994-йилда Норин шаҳрида троллейбус ҳаракати очилди. Норин троллейбусга эга дунёдаги энг кичик шаҳарлардан бири. 2015-йилнинг январидан бошлаб Норин автовокзалидан Балиқчи, Бишкек ва Қоракўлга ҳар куни автобус қатнови амалга оширилади.

 

Aлоқадор хабарлар

Изоҳ