Янги йилни қирғизистонликлар неча йилдан буён нишонлаб келади?

1-январь Қирғизистонда миллий байрам – Янги йил нишонланади.

Республика тарихидаги биринчи оммавий янги йил арчаси 1895-йилнинг 28-декабрда Пишпекда (кейинчалик Фрунзе шаҳри, ҳозирги Бишкек) бўлиб ўтди. Унга 200 нафар бола таклиф қилинди. Булар эркаклар ва аёллар мактаблари ўқувчилари эди. Бунинг учун маблағлар маҳаллий зиёлилар томонидан тўпланган эди.

Қувноқ байрам бўлиб ўтди, лекин  фақат арча дарахти ўз жойида қолган эди – ўша куни кечқурун хайрия мақсадларида ҳаваскорларнинг чиқишлари бўлиб ўтди. Ўтказилган тадбирга ўша даврда миқдори – 85 рубл пул маблағи шаҳарнинг камбағал талабаларига ёрдам бериш учун, шунингдек кутубхона-ўқиш залининг очилишига сарфланади.

Октябрь инқилобидан сўнг бутун СССРда диний байрамлар тақиқлана бошлади, булар орасида 1927-йилда Рождество байрамининг бекор қилиниши муносабати билан Совет ҳукумати СССРда Арча ўйинчоқларини ишлаб чиқаришни тўхтатди. Янги йил дарахти тарихида айтилганидек, 1935 йилда ушбу дарахт ғоявий жиҳатдан тўғри коммунистик Янги йил атрибути сифатида таснифланди ва шу билан руслар ва совет мамлакатида яшаётган халқлар ҳаётига қайтди. 1937-йилда махсус ўйинчоқлар серияси чиқарилди: Сталин, Ленин, Маркс ва Энгелс портретлари туширилган улкан қизил шарчалар эди. Натижада улар ғоявий ва ижтимоий характердаги ўйинчоқлар ишлаб чиқаришни бошладилар – Кремл миноралари, юлдузлар ва бошқалар эди.

Спортчилар, десантчилар, кашшофлар, самолётлар, поездлар, саноат шароитида ишлаб чиқарилган итлар, зирҳли машиналар билан чегарачилар, уй қурилиши ўйинчоқлари, мевалар ва фолга солинган конфетлар эвазига келишди.

Дарахт тепасида жойлашган Байтлаҳм юлдузи (христиан рамзларидан бири деб ҳисобланади) қизил беш бурчакли юлдуз билан алмаштирилди. Ушбу беш бурчакли юлдузлар 1980-йилларнинг ўрталарида ишлаб чиқарилган эди. Кўплаб одамларни ҳали ҳам уйида ушбу лампочкалар мавжуд бўлиб, уларни одатига кўра янги йил дарахти устига ўрнатишни давом эттирмоқдалар.

Шундай қилиб Бишкекка арча ўрнатилганидан сўнг, орадан роппа роса 60 йил ўтиб 1955-йилнинг 29-декабрида Жалолобод шаҳрининг марказий майдонига бугунги кундан кўра кичикроқ бўлган аммо ўша даврнинг энг баланда арчаси ўрнатилган.

Карима Шерматова

Aлоқадор хабарлар

Изоҳ